Dinsdag 2 juni 2015. Bij straatfotografie fotografeer je willekeurige mensen op publieke plaatsen zoals op straat, in een park of bij het station zonder dat ze zich daar bewust van zijn. Het resultaat is een spontane en natuurlijke foto zonder dat er is geposeerd, die een beeld geeft van het dagelijks leven in de stad. De fotograaf is op zoek naar de unieke foto die op het juiste moment wordt gemaakt met zijn (of haar) subjectieve blik. Straatfotografie is een vorm van documentaire of journalistieke fotografie die zich niet op de inhoud richt, maar op de kunst van het fotograferen. Een straatfotograaf werkt dan ook meestal niet in opdracht. Hieronder enkele foto’s die ik recent gemaakt heb in Maastricht.

Enkele pioniers op het gebied van straatfotografie uit het begin van de twintigste eeuw zijn bijvoorbeeld Eugene Atget en Henri Cartier Bresson.

Het is geen vaste regel, maar straatfotografie gebeurt voornamelijk in zwart wit. De keuze van het objectief varieert, maar vaak wordt de voorkeur gegeven aan een 50 mm-objectief, of kleiner. Dat wil zeggen een kleinere brandpuntafstand. Wat daarmee bereikt wordt is dat de kijker in de foto gezogen wordt. Het beeld wordt ‘dramatischer’.

Een objectief met een brandpuntafstand van 50 mm geeft een natuurgetrouw beeld van de werkelijkheid. Met andere woorden: we zien hetzelfde als we met het blote oog zien. Een objectief met een grotere brandpuntafstand beeldt voorwerpen groter af (een teleobjectief), terwijl een objectief met een kleinere brandpuntafstand voorwerpen kleiner afbeeldt. Er wordt dan meer afgebeeld op je sensor. De beeldhoek van het objectief wordt groter wanneer de brandpuntafstand kleiner wordt. Magnum fotograaf Robert Capa zei: “If your pictures aren’t good enough, you’re not close enough”. Dat betekent dat je voor een goede foto dichter op je onderwerp moet gaan zitten, dichtbij de actie.

Wie een foto maakt, heeft daarop het auteursrecht. Dit geldt natuurlijk ook voor portretfoto’s. Maar publiceren van foto’s van personen mag niet zomaar. De geportretteerde heeft ook bepaalde rechten. Dit heet het portretrecht. Op grond van zijn portretrecht mag de geportretteerde de foto publiceren, mits de naam van de fotograaf maar genoemd wordt. Een portret dat zonder opdracht is gemaakt, mag alleen worden gepubliceerd als daarmee geen redelijk belang van de geportretteerde in gevaar komt. In veel gevallen gaat het dan om een privacybelang. Als de foto nieuwswaarde heeft, moet dit privacybelang worden afgewogen tegen het belang van vrije meningsuiting.

Kort samengevat: wanneer foto’s niet in opdracht zijn gemaakt dan mag je foto’s die je op een plein, het park of in een winkelstraat maakt op je eigen website zetten. Ook als mensen herkenbaar zijn afgebeeld, tenzij de gefotografeerde schade kan ondervinden.